مصلحت از منظر امام خمینی

مصلحت از منظر امام خمینی

دانلود مقالات رشته فقه و معارف اسلامی
دانلود مقاله مصلحت از منظر امام خمینی
دانلود مقاله مصلحت
تشخیص مصلحت
تزاحم احكام حكومتی
دانلود مقاله مصلحت از دیدگاه امام خمینی
دانلود مقالات فقه و معارف اسلامی

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله رشته فقه و معارف اسلامی

مصلحت از منظر امام خمینی

 

چكیده:

امام(ره) گفتمان مصلحت را تئوریزه کرد و حتی در عالم خارج مجمع تشخیص مصلحت نظام که نشان دهنده استراتژیک بودن مصلحت است را برای رهایی از موانع شرعی که در مسیر حکومت اسلامی است تشکیل داد. از نگاه امام ، مصلحت به معنای منافعی است كه به جامعه باز می گردد و قلمرو وسیعی دارد؛ به گونه أی كه منافع دنیوی، اخروی و فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و … را در بر می گیرد و این معنا بسی با مصالح مرسله متفاوت است. مصلحت به این معنا از مهمترین ضوابط احكام حكومتی است و رهبران جامعه باید در تصمیم گیریهای خود به آن توجه كنند.

 

هر گاه مصلحتها با هم متزاحم شوند و یا حكم حكومتی در بردارندة مصلحت با احكام شرعی ناسازگار باشد، باید مصلحت مهم و یا حكم مهم را در آستان اهِم قربانی كرد. امام راحل راهبردهای اجرایی و آیین نامة این مسألة فقهی را به گونه أی جامع ارائه داد؛ بدین سان كه مرجع تشخیص مصلحت، مخالفت آن با احكام شرعی و اهِم و مهم را در جمهوری اسلامی ایران تعیین كرد و چگونگی مشاركت مردم را در تشخیص مصلحتها و بالمآل , صدور احكام حكومتی نمایاند. امام دربارة مصلحت و احكام حكومتی دیدگاه وسیعی داشت و آن را در چارچوب زمینه های معاملات محدود نمی ساخت.

 

تصمیمهای درست و بهنگام رهبری هر جامعه از اصلی ترین عوامل موفقیت آن به شمار می آید . قوانین، دستورالعملها، عزل و نصب كارگزاران و چگونگی گزینش آنان، برنامه ریزیهای خرد و كلان و شیوة اجرای قانون، هر گاه درخور و خردورزانه باشد، جامعه می تواند از پیچ و خم مشكلات فزاینده بگذرد و در رویارویی با توفانهای سهمگین رخدادادها، سرافرازانه و با قامت استوار ایستاده و خم به ابرو نیاورد و با عزت از این رهگذر به سوی رستگاری و بالندگی رهنمون گردد؛ همان گونه كه تصمیمهای نپخته و نسنجیده رهبران جامعه كه بر پایة مصلحت جامعه و تأمل باشد، سستی، زبونی و ركود را در پهنة اجتماع می گستراند و آن را به سمت ذلت و ناپایداری می كشاند، به این دلیل، بسیار شایسته است كه پژوهندگان معارف اسلامی با تحقیق دربارة ضوابط و محورهای تصمیمهای رهبری جامعة اسلامی(احكام حكومتی)، و زوایای گوناگون آن را بازشناسند و بازشناساند.

 

 

 

کلمات کلیدی:

مصلحت

تشخیص مصلحت

تزاحم احكام حكومتی

مصلحت از دیدگاه امام خمینی

 

 

مقدمه

امام خمینی ـ احیاگر اندیشة ولایت فقیه و حكومت اسلامی و معمار انقلاب اسلامی ـ تحولی شگرف در همة مسایل سیاسی فقه پدید آورد؛ امام راحل از سویی اصل ولایت فقیه را در فقه و اصول به گونه ای مشروح و مستدل طرح كرد و از طرفی با برپایی انقلاب اسلامی و مبارزه بی امان علیه رژیم منحوس پهلوی ـ كه به سقوط دستگاه سلطنت ستم شاهی و پیروزی انقلاب اسلامی انجامید ـ كوشید تا الگوی حكومت اسلامی را بازشناسد و بازشناساند. عنصر مصلحت در زمرة موضوعاتی است كه سهم اساسی و جایگاه بارزی در اندیشة فقهی ـ سیاسی امام خمینی دارد؛

 

امام راحل در این باره نكتههای سودمند و فراوانی آورده است. در این مقاله سعی می كنیم بیشتر از دیدگاههای ایشان درباره مسایل مربوط به مصلحت سخن بگوییم كه در مطالب فقهای پیشین یا طرح نشده است و یا كاستیهای چشمگیری دارد و به عبارت دیگر بیشتر نوآوریهای حضرت امام را برای خوانندگان بازگو كنیم.

 

از دیدگاه امام خمینی، مصلحت به معنای منافعی است كه ـ گرچه بطور غیر مستقیم ـ به عموم مردم باز‌گردد؛[11] بدین گونه كه از نظر ایشان، مصلحتی كه شرط اصلی احكام حكومتی است و رهبران جامعه باید با توجه به ملاحظه آن دربارة موضوعات حكومتی تصمیم بگیرند، عبارت است از تأسیسات ملی و حكومتی كه همه میتوانند از آنها استفاده كنند، اقداماتی از قبیل: احداث و تعمیر پلها، جادهها، خیابانها، كوچهها، تجهیز ارتش و برآوردن دیگر نیازهای حكومت در زمره این مصالح است؛ وی در این باره مینویسد:

 

«مصلحتهای عمومی از قبیل نبرد با دشمنان، دفاع [از سرزمین و حكومت اسلامی]، تعمیر راهها، احداث نیروگاههای برق و امثال آن از دیگر مصالح كه [منافع آن] به عموم مسلمانان باز میگردد؛ گرچه فرض شود كه گروهی یا قشری نمیتوانند از آن بهره برند.»[12]

 

 

فهرست مطالب

نظریه مصلحت از دیدگاه امام خمینی(ره) 1

چكیده: 1

اشاره ای به مراحل تطور مصلحت در فقه شیعه 4

مصلحت از دیدگاه امام خمینی 5

مفهوم مصلحت 5

مصلحت و احكام حكومتی 7

قلمرو مصلحت 10

تعارض یا تزاحم 13

دیدگاه امام خمینی دربارة تزاحم احكام حكومتی 15

استاد شهید مرتضی مطهری در این باره می نویسد: 16

ضوابط مصلحت 17

حفظ اسلام و نظام اسلامی 19

1-1 اهمیت حفظ اسلام و نظام اسلامی 19

2ـ در نظر گرفتن احكام شرعی 25

تشخیص مصلحت 29

تأسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، نوشته است، در این باره چنین آمده است: 31

پی نوشتها : 37

 

 

 

  • مبانی نظری ارائه الگوی مناسب ارزیابی عملکرد کارکنان دانشگاه

    مبانی نظری ارائه الگوی مناسب ارزیابی عملکرد کارکنان دانشگاه مبانی نظری ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد کارکنان معیارهای ارزیابی عملکرد شاخص های ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد کارکنان عوامل کلیدی موفقیت ارزیابی عملکرد کارکنان الگوی مناسب ارزیابی عملکرد کارکنان مبانی…

  • پیدایش انسان از نظر علم و قرآن

    پیدایش انسان از نظر علم و قرآن دانلود مقاله پیدایش انسان از نظر علم و قرآن پیدایش انسان از نظر علم پیدایش انسان از نظر قرآن پیدایش انسان خرید پایان نامه الهیات و معارف اسلامی همکاری در فروش فایل همکاری…

  • پرسشنامه بررسی نقش سیستم های مدیریت ارتباط با مشتری در ایجاد دانش مشتری

    پرسشنامه بررسی نقش سیستم های مدیریت ارتباط با مشتری در ایجاد دانش مشتری پرسشنامه مدیریت ارتباط با مشتری پرسشنامه سیستم های مدیریت ارتباط با مشتری پرسشنامه نقش سیستم های مدیریت ارتباط با مشتری پرسشنامه دانش مشتری پرسشنامه ایجاد دانش مشتری…

  • كنترل هوشمند وضعیت موتور DC

    كنترل هوشمند وضعیت موتور DC كنترل وضعیت شبكه عصبی كنترل هوشمند موتور DC رفتن به سایت اصلی

  • سبک ها و نظریات تصمیم گیری و مشارکت با تشریح تصمیم گیری مشارکتی

    سبک ها و نظریات تصمیم گیری و مشارکت با تشریح تصمیم گیری مشارکتی سبک های تصمیم گیری نظریات تصمیم گیری تصمیم گیری مشارکتی تحقیق تصمیم گیری مشارکتی پایان نامه تصمیم گیری مشارکتی مزایای مشارکت در تصمیم گیری تاثیر تصمیم گیری…

  • پوششهای ممنوع در شرع مقدس اسلام

    پوششهای ممنوع در شرع مقدس اسلام پوششهای ممنوع حجاب اسلامی پوششهای ممنوع در اسلام پوششهای حرام بر زن مسلمان پوششهای حرام بر مرد مسلمان پوششهای غیرجایز مرد مسلمان پوششهای ممنوع برای زنان پایان نامه حجاب پایان نامه پوششهای ممنوع در…

  • نتایج نظرسنجی ارزیابی آمادگی سازمان جهت پیاده سازی ERP

    نتایج نظرسنجی ارزیابی آمادگی سازمان جهت پیاده سازی ERP مراحل پیاده سازی erp نتایج نظرسنجی پیاده سازی erp نتایج نظرسنجی پیاده سازی erp در سازمان نتایج نظرسنجی عوامل کلیدی موفقیت erp نتایج نظرسنجی عوامل موفقیت پیاده سازی ERP نتایج نظرسنجی…

  • مستندات حکم حجاب در نظام قانونگذاری اسلامی

    مستندات حکم حجاب در نظام قانونگذاری اسلامی مستندات حکم حجاب حجاب در نظام حقوقی ایران ارزیابی فقهی حدود حجاب مستندات حکم حجاب در اسلام پایان نامه مستندات حکم حجاب پایان نامه مستندات حکم حجاب در اسلام پایان نامه حدود حجاب…

  • پایان نامه بررسی مقایسه کار و اشتغال در سیره پیامبر با جامعه کنونی ایران

    پایان نامه بررسی مقایسه کار و اشتغال در سیره پیامبر با جامعه کنونی ایران کار،اشتغال،سیره پیامبر،جامعه ایران رفتن به سایت اصلی چکیده امروزه با پیشرفت علم وتکنولوژی وتغییرات جمعیتی از جمله افزایش جمعیت تحصیل کرده، مسئله اشتغال به یک مسئله…

  • بررسی و مقایسه مدل های مختلف و رایج فرهنگ سازمانی

    بررسی و مقایسه مدل های مختلف و رایج فرهنگ سازمانی مدل های فرهنگ سازمانی رابینز مدل های فرهنگ سازمانی انواع مدل های فرهنگ سازمانی مدل های مختلف فرهنگ سازمانی مقایسه مدل های فرهنگ سازمانی مدل های رایج فرهنگ سازمانی رویکردها…